boyabat köyleri

  1. YÜZYIL KAYNAKLARINA GÖRE BOYABAT’IN KÖYLERİ

 

Doç. Dr. S. GÖMEÇ*

Türkiye’nin en güzel doğa varlıklarına haiz olan Boyabat’ın, bir ihtimal bugüne dek bir çok kimse adını duymamıştır. Bu yüzden Boyabat’ın coğrafî tanımını yaptıktan sonrasında, bu emek vermeyi niye yaptığımız hakkında kısa bir informasyon verip, aslolan mevzumuz olan köyler üstünde durmaya çalışacağız.

Boyabat, bugün Orta Karadeniz bölgesinin bir ili olan Sinop’un en büyük ilçesidir. Doğusunda Durağan, batısında Hanönü (Gökçeağaç), güneyinde Saraydüzü, Vezirköprü ve Kargı, kuzeyinde de Ayancık, Erfelek, Sinop ili ve Gerze ilçeleri bulunmaktadır. Nüfusu 25.000 kadar olan bu ilçe Gök Irmak ve Kızıl Irmak havzalarında yer alıp, etrafını Doğu Ilgaz ve İsfendiyar Dağları çevirmektedir. Dikkat edilecek olursa bu coğrafya tarih süresince ve günümüzde Türk nüfusunun en yoğun olduğu bölgelerimizden biridir.

Bu emek vermeyi yapmamızdaki amaçlardan birisi, Türklerin Anadolu’ya geldikleri süre kalabalık bir gayri-Türk nüfus ile karşılaşmadıkları ve onlarla karışmadıklarını göstermek içindir. Bazı yabancı ve yerli araştırmacılar Türklerin Anadolu’ya oldukca azca bir kütle ile geldikleri ve yerli ahaliyle karışarak yeni bir ırkın ortaya çıkmış olduğu yolundaki ilme ve tıbba aykırı görüşleri bugün artık çürümüştür. Eğer Anadolu üstünde meydana getirilen bu benzer biçimde emekler bir araya getirilirse, Türkiye’de oldukca azca bir gayri-Türk nüfusun var olduğu ortaya çıkar ve bunların da son zamanlara kadar Türkler arasına karışmadığı ve nesiller süresince Türklerin bu tarz şeyleri içlerine sokmadığı anlaşılır. Türk boylarında yabancılardan kız alma hadisesi oldukca ender olmuş, bu şekilde vakalar meydana geldiği süre da halk kimin eşi Türk değil, kimin soyunda kargaşalık var, bunu asla unutmamıştır. Sadece burada şunu da söylemek gerekir ki, kent hayatındaki istisnalar bunun dışındadır. Maalesef son zamanlarda meydana getirilen bir ekip menfi propagandalar yüzünden kan bağının mühim olmadığı üstünde durulması, Türk evlatlarının yabancılar ile evlenerek, soylarını kirletmeleri üzücü bir hadisedir.

Çalışmamıza esas olarak 16. yüzyıl başlarında düzenleme edilmiş Tapu Tahrir Defterlerinde geçen köy isimlerini aldık. Kastamonu Tapu Tahrir defterlerine ilişkin Boyabat kazasında yer edinen köylerin sayısı aşağı-yukarı 220 civarındadır. Bu köylerin bir kısmının daha sonraki düzenlemeler ile başka illerin yada ilçelerin sınırlarına kaydırıldığını görüyoruz. Burada takip edeceğimiz yol şudur: İlk ilkin 1530 tarihindeki defterdeki yer adlarını alfabetik sıra ile vermek; sonrasında bu köy Boyabat’ta yada değilse yerini söylemek ve sonunda da hangi cemaatten olduklarını belirtmektir.

1-Adil Bükü, 2-Adil Yaylağı: Bugün Boyabat’ın köyleri içinde bu şekilde bir yer adına rastlantı edemedik. Sadece Boyabat’ın köyleri içinde Edil Köyü bulunmaktadır. Muhtemelen hemen sonra Edil’e dönüşmüş olabilir. Adillilere hem oymak, hem aşiret, hem de cemaat olarak rastlanmaktadır.

3-Ağaç-viran: Boyabat sınırları içinde yerini tesbit edemedik, fakat Ayancık’a bağlı bir Ağaçlı Köyü bulunmaktadır.

4-Ağıl-kaya: Maalesef bu köy adını da bulamadık, fakat eski kayıtlarda Samsun, Bafra ve Çankırı bölgelerinde Ağıllı cemaatı yer almıştır.

5-Ak-pınar: Bu köy Aşağı-Akpınar ve Yukarı-Akpınar diye ikiye ayrılmakta olup, Saraydüzü ilçesine bağlanmıştır.

6-Akça-bükü: Adı geçen köy bugün Durağan’dadır.

7-Akça-kilise: Akçakese şeklinde günümüzde adlandırılan bu köy Sinop yolu üstünde, Çulhalı ve Bürnük içinde yer almıştır.

8-Akça-su: Gökç*eağaç sınırları içinde kalmıştır.

9-Alaban Mezrası: Alaban adı herhalde bugün Alaman’a dönüşmüş olup, Maruf-alınca’nın güneyindedir.

10-Alaca-inek: Bu köyün Kolaz taraflarında olabileceğini sanıyoruz.

11-Alaca-kenisa: Boyabat’ta bu şekilde bir köye rastlantı etmedik.

12-Alınca Mezrası: Maruf-alınca’ya ilişkin bir yayla olabilir.

13-Alibey-bükü: Bugünkü Alibeyli olup, Boyabat merkezine en yakın köylerdendir.

14-Ali Fakih: Söğütlü olarak da bilinmektedir. Bunlar yörük cemaatıdır ve herhalde Boyabat’tan ayrılarak Daday-Eflani hududuna yerleşmişlerdir.

15-Alp-arslan: Boyabat sınırları içinde bu ada rastlamıyorsak da, bugün Alp-Arslan Kastamonu’nun güneyindedir.

16-Aluç: Adı geçen köy Boyabat’ın kuzeyinde, Karandu’nun güneyinde olup, bunlar Boz-ulus’a bağlı bir Türkmen cemaatıdır. Aluçların bir kısmı Çankırı, Malatya ve Karaman’dadır.

17-Arak-bükü: Yerini tesbit edemedik, fakat Kargı sınırları içinde bir Arık Köyü vardır.

18-Asma-paresi: Maalesef elimizdeki coğrafi kaynaklarda bugün, bu yeri tesbit edemiyoruz.

19-Avare-bükü: Karaca-ören’in güney-batısındadır.

20-Avlagu-bükü: Avlagu-sökü olarak Yenikonak ilçesinde yer almıştır.

21-Avlagucuk-bükü, 22-Avlagucuk Yaylası: Biz Avlagucuk’u Saraydüzü’ne bağlı olan Avluca ile ilgili görmekteyiz.

23-Bayatlar: Bayatlı yada Bayat cemaatı 24 Oguz boyundan biri olup, Anadolunun birçok yerine dağıtılmıştır. Bunlardan birisi de tarihte Boyabat kazasına bağlı olan Bayat’tır, sadece şimdi burası Durağan’a bağlıdır.

24-Bektaş-bükü, Bektaşlı Türkmenleri Anadolu’nun pekçok yerine yerleşmiş konar-göçer cemaattır. Bektaş Köyü Sinop yolu üzerindedir.

25-Beycügez: Yerini tesbit edemedik, fakat Durağan’a ilişkin bir Bey-bükü’nün de bulunduğunu göz-ardı edemeyiz.

26-Beglibili (Beylerbeyi): Beglilü yörük taifesi olup; Boyabat, Maraş, Hamid, Kütahya, Aydın, Ankara, Bursa ve Kayseri benzer biçimde bölgeleri kendilerine yurt tutmuşlardır. Boyabat’ta ve çevresinde bu ad ile ilgili bir mevkiye rastlamadık.

27-Bolar Beg: Adından da anlaşılacağı suretiyle bu yer adı Bolar adındaki bir aşiret yada cemaat beyinin adını taşımaktadır. Maalesef bugün Boyabat’ta bu şekilde bir yer yoktur.

28-Boyalı: Yörük cemaatıdır. Kastamonu, Afyon ve Çankırı benzer biçimde birçok yere dağılmışlardır. Boyalı Köyü, Boyabat’ın cenup tarafında Kese Köy ile Benişli (yada Begişlü) arasındadır. Ek olarak bunların bir kolu Boyabat-Gerze sınırına yerleşmiştir.

29-Boyundurcuk: Bugün Taşköprü sınırları içinde olup; Müseyit olarak da bilinmektedir.

30-Bozca-armut: Bu köy adına hem Taşköprü, hem de Kargı’da Boz-armut şeklinde rastlantı ediyoruz. Zamanında Boyabat sınırları içinde olan Bozca-armut’un hangisinin Boyabat’a ilişkin bulunduğunu bilmiyoruz.

31-Böcük: Taşköprü’deki Böcü Köyü’dür.

32-Budak-bükü: Budaklılar bir Türkmen cemaatıdır, sadece Boyabat’ta bu şekilde bir yerleşim yeri bugün yoktur.

33-Budan-seküsü: Yerini maalesef tesbit edemedik.

34-Burak (yada Ak-viran/Ak-ören): Buraklı Türkmen cemaatı Begdili aşiretindendir ve Anadolu’nun pekçok yerinde görülürler. Ak-viran Yenikonak ilçesi sınırları içinde kalmıştır.

35-Bülbüloğlu: Bu köyün yerini de bulamadık.

36-Cemal-bükü: Bülbüloğlu için geçerli olan bu köy için de geçerlidir.

37-Cemaleddin Köyü, 38-Cemaleddin-bükü: Cemaleddin boyu yörük olup, esas yerleşim bölgeleri Adana yöresidir. Boyabat’taki Cemaleddin Köyü kuzeyde, Sinop yolu üzerindedir.

39-Cibalar: Boyabat’ta bu şekilde bir köye rastlamadık.

40-Cimidar: Cibalar için söz mevzusu olan bu köy içinde geçerlidir.

41-Çağlı (Çavlu): Çankırı ve Niğde bölgelerinde de yerleşik olan Türkmen cemaatıdır. Ayancık’a bağlı Çaylı-oğlu ile ilgisi olabilir.

42-Çakırçay (Çakır-oglu): Gökçeağaç ilçesi sınırları içinde kalmıştır.

43-Çarşak: Bu yörük cemaatı esasen Ankara Sancağı vergi nüfusuna kayıtlı idi. Çarşak, Durağan topraklarındadır.

44-Çat: Durağan yolu üzerindedir ve Türkmen köyüdür.

45-Çatalca-göl: Bu köyün yerini tesbit edemedik.

46-Çay-başı: Boyabat’ın güney-batısında bulunan bir yörük köyüdür.

47-Çay-çatı: Bugünkü Dere-çatı Köyü ile ilgili olması olası bir yörük köyüdür.

48-Çigil-oglu: Çigiller oldukca eski Türk boylarından birisidir. Günümüzde Çigil-oglular Kastamonu merkeze göçmüşlerdir.

49-Çoban-beg: Bu yer adı herhalde Boyabat bölgesinde yargı sürmüş (1213-1309) Çobanlılar Begliğinden kalmadır. Çobanlar, Kargı ilçesi sınırları içinde kalmıştır.

50-Çomran: Maraş bölgesinde görülen görülen bir yörük cemaatıdır. Çomran Köyü halihazırda Saraydüzü ilçesindedir.

51-Çoraklu: Bunlar yörük taifesinden olup, Çankırı’da da bulunurlar. Bir oymağı güney-batıda Durağan-Vezirköprü sınırında olan Çorak Köyü bugün Boyabat ile birleşmiştir.

52-Çorum Divanı: Bugünkü Bürüm’ün bulunmuş olduğu yerdir. Bir yörük oymağıdır. Çorumlu yörükleri bunlardandır.

53-Çukur-viran: Çukurlu yörük cemaatındandırlar. Ankara, Edirne ve Afyonda’da vardırlar. Boyabat’ın kuzeyindeki Çukurhan Köyü burasıdır.

54-Darı-özü: Kayaboğazı’nın kuzeyinde bulunan bir Türkmen köyüdür.

55-Daruca: Bunlar Darucalu Türkmen cemaatındandırlar. Sivas, Halep, Balıkesir, Karaman, Aydın vilayetlerinde de yaşamaktadırlar ve Boyabat’ın Darı-özü Köyü ile ilgili bir mahalle olabilir.

56-Davud Zemini: Davudlu yörük cemaatından olup, Killik tarafında bir yerleşim yeridir.

57-Deri: Maalesef bu köyün mahallini elimizdeki kaynaklarda bulamadık. Sadece Boyabat’ın cenup tarafında Gögez-Tabaklu ve Yanalak üçgeni içinde bugün harabe olmuş ve Dere (Deri) Köy adıyla anılan bir mevki vardır.

58-Dere-kolaz: Türkmen cemaatından olup, bugünkü Killik’in batısında bulunan Dere civarlarında olmalıdır.

59-Dogan-bükü: Boyabat’ta bu şekilde bir yer adına rastlamadık, fakat Ayancık’a bağlı bir Doganlı Köy bulunmaktadır.

60-Donguz-çayı: Yerini tesbit edemedik.

61-Durmuş, 62-Durmuş-bükü, 63-Durmuş-yeri (Seki Mezrası): Bunlar Durmuşlu Türkmen cemaatından olup, Maraş’ta sıkça görülürler. Maalesef Durmuşlulara ilişkin bir yere Boyabat’ta rastlantı etmedik.

64-Eğlence: Eglenceli Türkmen cemaatından olup, Boyabat ve Sinop’tan başka Adana, İçel, Ünye’de de iskan edilmişlerdir. Eğlence Sinop yolunun batısında, Ömer’in kuzeyindedir.

65-Elek-kozu, 66-Elek-kozlu: Bugünkü Elek Dağı yöresinde ve Kastamonu sınırındaki son köy olup, yörük cemaatındandırlar.

67-Elmacık-bükü: Elmacık Köyü yörük cemaatından olup, Kastamonu’nun birçok yeri ile Anadolu’nun çeşitli bölgelerinde bulunurlar. Boyabat’taki yerlerini tesbit edemedik, fakat Kastamonu’nun Küre bölgesine gitmiş olabilirler.

68-Engel-egin: Yörük taifesinden olup, Boyalı ile komşudur.

69-Erim: Bu şekilde bir isimde Boyabat’ın içinde bir köye rastlamadık.

70-Erkeç: Yörük taifesinden olup, Boyabat’ın cenup tarafındadır.

71-Erune-i Çatı: Bugünkü Dere-çatı bölgesi.

72-Erüklü: Yörük cemaatına dahildirler. Sinop’tan başka Adana, Maraş, Alanya, Karamürsel ve Keşan yörelerinde bulunmaktadırlar. Bugün Erüklü Yenikonak’a bağlıdır.

73-Eslek: Yerini tesbit ettik, fakat bu köy de birçokları benzer biçimde onlarca yıl ilkin terkedilmiştir. Burası Dağtabaklı Köyü ile Boyalı Yaylası yolu üzerindedir.

74-Fınducak: Fınduklu yörük cemaatındandırlar. Dağtabaklı Köyünün kuzeyindedirler. Bu yörük cemaatının bir kısmı Gerze’nin güney-batısında olup, onları Osmancık ve Afyon’da da görüyoruz.

75-Garib-özü: Mevkiini tesbit edemedik, fakat Taşköprü’ye bağlı bir Garib-şah Köyü vardır. Garib-özü’nün, Garib-şah ile ne dereceye kadar ilişkisi vardır, bunu bilemiyoruz.

76-Gelin-bükü: Bu köy Gökçeağaç’a bağlanmıştır.

77-Geric Zaviyesi: Yerini bulamadık, fakat bugün Dağ-tabaklu Köyünün olduğu mevkiye bitişik Geric adlı bir bölge vardır.

78-Gökçeağaç: Bu köy günümüzde kaza olmuş ve Kastamonu’ya bağlanmıştır.

79-Gönen-viranı: Gönenli yörük cemaatındandırlar ve Maraş, Adana, Balıkesir illerinde de yerleşmişlerdir. Boyabat’ta bugün bu şekilde bir yere rastlantı edemiyoruz.

80-Göynük-viranı, 81-Göynücük-viran Yaylası: Yörük cemaatından olup, Saraydüzü’ne bağlıdırlar.

82-Güvercinlik, 83-Güvercinlik Divanı: Bu yerleşim yeri artık Osmancık sınırları içerisindedir.

84-Hacı Alim Mezrası: Taşköprü’de bulunan Hacı Ali Köyü ile bir irtibatı olabilir.

85-Hacı-bükü: Bu köyü de bulamadık, fakat Saraydüzü’ndeki Hacı-çayı ile ilgili bir yer olabilir.

86-Hacı-oğlanı: Yenikonak’a bağlı bugünkü Hacı-oğlu Köyüdür.

87-Halla-bükü: Adı geçen köy şimdi Gökçeağaç kazasına bağlı Halka-bükü’dür ve Alka-Evli aşiretidir.

88-Hamidlü, 89-Hamid-kırı: Yörük cemaatıdır. Boyabatlılar içinde Hemitlü olarak bilinir.

90-Hasan (Hacı Zemini): Hasanlı Köyü günümüzde Taşköprü ilçesine bağlıdır.

91-Hattap-yeri: Boyabat sınırları içinde bu şekilde bir yer yoktur, fakat Ayancık’a bağlı bir Hatip Köyü bulunmaktadır.

92-Hatun: Bugünkü Kadınlı olup, Taşköprü yolunun sağında, Kaplıca’nın kuzeyindedir.

93-Kaplıca, 94-Kaplıca, 95-Kaplıca-bükü: 16. yüzyıldaki kayıtlara bakılırsa Boyabat sınırları dahilinde iki tane Kaplıca vardır. Bunlardan birisi herhalde Boyabat-Taşköprü yolu üstündeki Kaplıca’dır. Öteki Kaplıca’yı bulmadık.

96-İbrahim Beg: Bu adı taşıyan yerleşim yeri herhalde Candar-ogulları sülalesinden gelen Gıyaseddin İbrahim Beg (1340-1345) yada Taceddin İbrahim Beg (1440-1443) adına kurulmuş olmalıdır. Bugün İbrahim isminde bir köye rastlamıyoruz.

97-İlyas Mezrası: İlyaslı yörük cemaatına ilişkin bir köy Boyabat sınırları içinde yoktur, fakat Hacı İlyas Kastomunu merkeze bağlı bir köydür.

98-İskat-bükü (Asaf Yeri): Bu köy İsa-oglu şeklinde söyleniyor olabilir. Boyabat’ın kuzey-doğusunda Çat-tepe’ye komşudur.

99-İsmail Beg Bükü: Adı geçen köyün Candar-ogullarından Kemaleddin İsmail Beg’den (1443-1461) geldiğini sanıyoruz. Günümüzde bu adla geçen bir yer bulamadık.

100-İsmail b. Mehmed Zaviyesi: İsminden de anlaşılacağı suretiyle bir zaviye olan bu şekilde bir yere rastlantı etmedik.

101-İvaz Fakih: Bu da bir derviş adından gelen yerleşim yeridir. Bugün bu şekilde bir yer yoktur.

102-Kabız-bükü: Maalesef burasını da tesbit edemedik.

103-Kadı-deresi: Türkmen cemaatıdır. Boyabat’ın batısında olan bu köy, Gazi-deresi olarak bilinmektedir.

104-Kafir-seküsi, 105-Kafir-viranı: Malic Yeri diye de malum bu iskan yerlerini bulamadık.

106-Kapan: Boyabat toprakları içinde bu şekilde bir köy bilinmiyor.

107-Kara-ağaç: Bu köy iki mahalle halindedir. Büyük Kara-ağaç ve Düz Kara-ağaç. Bunlara bağlı bir de Kabalma vardır. Boyabat’ın güney-batısındadır.

108-Kara-bürçek: Karabürçekli yörük cemaatından olup Han-önü ile Boyabat arasındadırlar. Vasıta ve Bursa benzer biçimde bölgelere de yerleşmişlerdir. Taşköprü ve Kargı sınırları içinde de iki Kara-bürçek köyüne rastlanılmaktadır.

109-Karaca-bükü: Bunlar Karacalı Türkmen aşiretindendirler. Kastamonu, Çorum, Çankırı, Maraş benzer biçimde bölgelere yayılmışlardır. Burası muhtemelen Karaca-ören civarıdır.

110-Kara-çay: Adı geçen köy bugün Saraydüzü’ndedir.

111-Karaca-Kilise: Burası Kargı’dadır ve günümüzde Karakese olarak bilinmektedir.

112-Karaca-viran (Karaca-ören): Karacalı Türkmen aşiretindendirler. Bu köy, Boyabat-Taşköprü yolundaki ilk köydür.

113-Karandu, 114-Karandu-bükü: Bu yörük cemaatına ilişkin iki köy tesbit ettik. Birisi Engil-eğin’in mahallesi, diğeri de Sinop tarafındadır.

115-Karbansaray Yaylası: Ne yazık ki buranın mevkiini de tesbit edemedik.

116-Karı-bükü: Karbansaray (Kervansaray) için söz mevzusu olan durum burası için de geçerlidir.

117-Kavacuk: Yörük cemaatı. Ogul-kadın üzerindedir.

118-Kavak, 119-Kavak Mezrası: Anadolu’nun birçok yerinde görülen yörük cemaatıdır. Boyabat’ın batısında ve doğusunda iki Kavak vardır.

120-Kayı: Kayılar 24 Oguz boyundan birisidir. Boyabat’taki Kayılar Çorum tarafına gitmişlerdir.

121-Kaymaz Mezrası: Bir Türkmen cemaatı olan Kaymazlara Türkiye’nin başka yerlerinde de rastlanmaktadır. Burada ilgi çekici olan Tahrir defterinde Kaymaz Köyünün aslolan adı değil, mezrasının geçiyor olmasıdır. Herhalde bu köyün yalnız mezrası Boyabat sınırları içindeydi. Aslolan cemaat Boyabat’ı terkedince mezra da yok olmuş olmalıdır.

122-Keşler-bükü: Türkmen cemaatı olup; İçel, Adana ve Afyon’da da görülürler. Üzgünüz ki, bu Türkmen köyünün adı bugün Koçak şeklinde değiştirilmiştir.

123-Kılıç-oglan (Espiyeli Kılıçlı): Boyabat ve çevresindeki kazalarda çokça rastlanan Kılıçlı yörük cemaatındandırlar. Kılıçlı Boyabat’ın kuzey-doğusunda, doğrusu Darı-özü’nün kuzeyindedir.

124-Kıyı-bükü: Bu köyün yerini ne yazık ki bulamadık.

125-Kızıl-oglan: Kızıllu Türkmen cemaatındandırlar. Yeri Taşköprü’dedir.

126-Kızılca Fakih: Daha ilkin adları geçen Ali Fakih, İvaz Fakih benzer biçimde Anadolu dervişlerinden birisinin adıdır. Büyük olasılıkla tekke yada zaviye mıntıkası olan bu yer, daha sonraki yüzyıllarda sönmüştür.

127-Kızılca-pelid, 128-Kızılca-viran: Türkmen cemaatından olup, şimdi Durağan ilçesi sınırları içerisindedirler.

129-Kilid-bükü: Boyabat ilçesi dahilinde bu şekilde bir yer adına rastlantı etmedik.

130-Koca-bükü: Bu köy Taşköprü’dedir.

131-Koçumlar: Koçumanlu Türkmen aşiretindendirler. Çankırı’da da bulunan Koçumanlular, bugün Taşköprü ilçesine bağlıdırlar.

132-Kolaz, 133-Kolaz-deresi: Bunlar yörük cemaatındandırlar. Sadece bugün bu şekilde bir yer adına rastlanmamakla birlikte, Boyabat’ın güney-batısındaki yerleşim yerlerine genel manada Kolaz denmektedir.

134-Korucak, 135-Korucuk, 136-Koruculuk: Adı geçen köyler Saraydüzü bölgesindedir.

137-Kozluca: Yörük cemaatındandırlar. Edirne ve Afyon’da da görülüyorlar. Uluköy’ün üstünde bir Kozluca ile Dogrul’un mahallesi durumunda olan bir Kozluca ve Darı-özü’nün kuzey-doğusunda başka bir Kozluca vardır.

138-Köprü-başı: Bu köy şimdi Kargı’dadır.

139-Köprücek: Taşköprü sınırları içinde olan bu köy yörük cemaatıdır.

140-Köy-bükü: Yerini bulamadığımız köylerden birisidir.

141-Kulac: Kulaccalu yörük cemaatındandırlar. Maraş’ta da iskan edilmiş olan bu cemaaata ilişkin bir köy Boyabat’ta artık yoktur.

142-Kulaş: Boyabat’ta bu köye ilişkin de bir iz yoktur.

143-Kulpar Mezrası: Bu mezrada artık tarihe gömülmüştür.

144-Kurt, 145-Kurt-viranı: Kurtlu Türkmen cemaatındandırlar. Boyabat-Sinop yolu üstünde, sınırdaki köydür.

146-Kurt Hasan: Kurucusunun adını taşımış olduğu anlaşılan bu köy ismiyle Boyabat’ta herhangi bir yer yoktur. Taşköprü’de bulunan Hasanlı Köyü ile bir alakası olabilir.

147-Kut-bükü: Maalesef bu köyü de bulamadık.

148-Mahmud-bükü: Bu yer Durağan ilçesinde, şimdiki Hacı Mahmudlu olsa gerek.

149-Mehmedlü, 150-Mehmedlü Yaylası: Türkmen aşiretidirler. Boyabat’ın güneyinde ve Sinop yolu üstünde iki oymakları vardır.

151-Mesud Fakih Yeri: Anadolu dervişlerinden birisine ilişkin tekke yada zaviye yeridir, sadece bugün Boyabat’ta bu şekilde bir yere rastlantı etmiyoruz.

152-Mora-deresi: Burası şimdi Kargı’ya bağlıdır ve adı Uzunyurt olarak değiştirilmiştir.

153-Musa-özü: Bugün Kara Musalı olarak malum Türkmen aşiretindendirler. Boyabat’ın güney-batısındaki son köylerdendir.

154-Musaca: Musacalu Türkmen aşiretine mensup bu köyün yerini tesbit edemedik.

155-Muştular-bükü: Adı geçen yerleşim birimine de Boyabat sınırları içinde rastlamadık.

156-Mümin-özü: Müminlü yörük cemaatından olan bu köy de bugün haritalarımızda gözükmüyor.

157-Nikel: Burası şimdi Taşköprü’ye bağlıdır ve adı İkizler olarak değiştirilmiştir.

158-Oda Zaviyesi: Bu yerleşim yeri herhalde Durağan’daki Hürrem-şah Tekkesine bağlı bir zaviye olsa gerek. Sadece bugün bu ad ile herhangi bir yer yoktur.

159-Oglan-sini: Maalesef yerini bulamadık.

160-Ogul-ı kadim: Biz Ogul-ı kadim’in süre içinde Ogul-kadın şekline dönüşmüş olabileceğini düşünüyoruz ve burası Boyabat’ın güney-batısındaki bir dağ köyüdür.

161-Orta-öz: Bu köy şimdi Taşköprü ilçesine bağlıdır.

162-Osman-bükü, 163-Osman Sofu Zaviyesi: Hürrem-şah Tekkesine bağlı bir yerleşim yeridir. Bugünkü Boyabat-Sinop yolu kavşağındadır.

164-Oyum-ağacı: Taşköprü sınırları içinde kalmış köylerden birisidir.

165-Öbecik: Yerini tesbit edemediğimiz bir köydür.

166-Ömer-bükü: Ömerli yörük cemaatındandırlar. Ömer-bükü Durağan’ın doğusundadır. Boyabat-Taşköprü yolunun sağında, Bektaş’ın batısında bir Ömer daha vardır. Herhalde bu Ömer’in son olarak yerleşme yeri Kastamonu olmuştur.

167-Ören-özü: Bu yerleşim yeri Kargı’ya bağlıdır.

168-Öşek: Büyük bir Türkmen cemaatıdırlar. Bir kolu Küre kazasında olup, Boyabat’ın güney-batısında da yer alırlar. Sadece ayrıca şunu da söylemek gerekir ki, Kıpçak grupları içinde bir Öşök boyu vardır.

169-Özlüce: Maalesef bu köyün de yerini bulamadık.

170-Pelid-özü: Mora ile Göl içinde Kargı sınırları içindedir.

171-Pelid-sekisi: Samsun’a bağlı Çatak’ın doğusundadır.

172-Pelidçük: Bunlar yörük cemaatıdırlar ve Han-önü’nün doğusundadırlar.

173-Porsuk: Adı geçen köyün de yerini tesbit edemedik.

174-Sakız-bükü, 175-Sakızcık Köyü: Boyabat-Taşköprü-Ayancık Yolu kavşağında olan bir Türkmen köyü olup, bugün nahiye durumuna gelmiştir.

176-Salar: Salarlu Türkmen boyundandırlar. Bilinmiş olduğu benzer biçimde Salarlar (Salur, Salır vs.) 24 Oguz boyu içinde en meşhurlarından birisidir. Salarlara bugün Çin’den başlayarak Balkanlara kadar birçok mıntıka da rastlantı etmek mümkündür. Boyabat Salarları bu ilçenin kuzey-batısındadırlar.

177-Sancak-bükü: Yörük cemaatı olan bu köyün yerini de tesbit edemedik.

178-Saru Şeyh: Yörük taifesinden olan Saru Şeyhlilerin de bugün izine rastlantı edilmemektedir.

179-Saruyar: Saruyarlı yörük cemaatına mensupturlar. Ksatamonu sınırına yakın Elek-kozu mıntıkasındadırlar. Bunların bir kolu da Çerçiler bucağına iskan edilmiştir.

180-Selman-bükü, 181-Selman-şah: Bunlar yörük cemaatı olup, Taşköprü hudutları içerisindedirler.

182-Seng-viran: Ne yazık ki yerini bulamadık.

183-Sevdeş-bükü: Bu köye ilişkin de bir ize rastlamadık.

184-Sevindik Deresi: Söz mevzusu köy yeri de tarafımızdan bulunamadı.

185-Sin-viran: Yukarıdakiler için geçerli olan durum, Sin-viran için de söz mevzusudur.

186-Sögütlü: Bunlar yörük taifesidir. Şimdi Saraydüzü’nde bulunmaktadırlar.

187-Sur-kalak: Maalesef Bu yerleşim yerini de tesbit edemedik.

188-Şad Dere: Yörük cemaatı olup, bugünkü Şadılı bulunduğunu tahmin ediyoruz.

189-Kent-viran: Bu köy günümüzde Taşköprü’dedir.

190-Şemseddin Zaviyesi: Bunlar da Hürrem-şah’a bağlı yörük cemaatıdırlar, fakat birçok zaviye benzer biçimde bugün silinip gitmiştir.

191-Şeyh Ali Zaviyesi: Bir yörük zaviyesi olup, bugün izlerine rastlantı edilmemektedir.

192-Şeyh Murad Zaviyesi, 193-Şeyh Murad Zaviyesi: Kaynaklarda iki tane Şeyh Murad Zaviyesi geçmektedir. Değişik zaviyeler mi, yoksa aynı zaviyenin değişik yerlerde iki kere zikredilmesi mi bilemiyoruz. Yerlerini bulamadık.

194-Şeyhli: Yörük aşireti olup, bugün Boyabat’ın doğusunda, Durağan ile Saraydüzü yolu arasındaki Şıhlı köyüdür.

195-Tamru-özü (Kafir-özü): Mevcut haritalarda izine raslayamadığımız köylerden.

196-Taylı-bükü: Boyabat-Durağan yolu üstündeki Türkmen köyüdür. Bugün kelime Daylı şeklinde yumuşamıştır.

197-Todurga, 198-Todurga-kiçi: 24 Oguz boyundan olan yörük cemaatıdır. Boyabat’ın kuzey-doğusunda sınır bölgesindedir.

199-Turnalar, 200-Turnalu: Bu köy adlarının da kaynakta değişik yerlerde değişik adlarla kaydedildiğini zannediyoruz. Bugün Tırnalı şeklinde bilinip, Gerze sınırındaki son köydür.

201-Urluca: Han-önü’nün tam güneyindedirler.

202-Uzun-çay: Adı geçen köy Gökçeağaç Sakızı’nın kuzey-batısındadır.

203-Ümranşah-bükü: Yerini bulamadık.

204-Vaşak Bayramça: Bugünkü Bayamca olarak malum, Sinop yolu ile Durağan yolu arasındaki köylerdendir.

205-Yagluca-bükü: Bu yerleşim yerini saptayamadık.

206-Yalak-bükü: Yalaklu Türkmen oymağındandırlar. Durağan sınırları içinde yaşarlar.

207-Yangacık: Yerini tesbit edemedik.

208-Yangalak: Esas Yangalak Durağan’dadır. Boyabat’ın Buyruk-oglu Köyünün üst tarafına yerleşmiş olanları, bunların bir kolu olmalıdır. Bugün adları Yeşil Köy olarak değiştirilmiştir.

209-Yaylacık: Yörük cemaatıdırlar. Bugün Durağan kazasının sınırında olup, Kaya-boğazı’nın kuzey-batısındadır.

210-Yemişlü: Afyon ve Taşköprü civarlarında da görülen yörük cemaatıdır. Onlar Çangal Dağının şimal eteklerini yurt tutmuşlardır.

211-Yenice Köy, 212-Yenice-bükü, 213-Yenice-ot: Burası bugün Saraydüzü sınırlarındadır.

214-Yortan, 215-Yortan-ı Aluç:: Sinop taraflarında yer edinen yörük cemaatıdır.

216-Yumrucaktaş Mezrası: Yerini tesbit edemedik.

217-Zekeriya Bey Zaviyesi: Hürrem-şah’a bağlı Ayancık’taki zaviye olabilir.

Buraya kadar adını saydığımız köylerin görüleceği suretiyle bazılarının yerini tesbit ettik, bazılarının da mevkiini bulamadık. Bu da bizlere gösteriyor ki, süre içinde bazı köyler ya sönmüşler yada ağır yaşam şartlarına dayanamayarak yerlerini terkederek büyük kasabalara ya da şehirlere toptan göçmüşlerdir. Maalesef bu mevzuda Boyabat ve yöresi Türkiye’nin en talihsiz bölgelerindendir. Günümüzde de bir çok köy ekonomik yetersizlikler ve geri kalmışlık yüzünden terkedilmiştir. Son olarak bir de 1530 tarihindeki defterde geçmeyen, sonrasında kurulmuş yada bu yöreye yerleşmiş köyler bulunmaktadır. Bunların da bazılarını aşağıda saymaya çalışacağız.

1-Ak-yörük: Adı üstünde yörük cemaatı olup, Karaca-ören’in batısındadır.

2-Arduç: Boyabat’ın kuzey-batısında, Han-önü sınırında yer edinen bir Türkmen köyüdür.

3-Arı-oglu: Yörük cemaatıdır ve Köprücek’in kuzeyindedir.

4-Asarcık: Büyük bir Türkmen aşiretidir. Birkaç mahalle halinde Boyabat’ın güneyinde yer alırlar.

5-Aşıklı: Boyabat’ın güney-batısındaki bir yörük köyüdür.

6-Bagluca: Türkmen cemaatıdır ve Boyabat’ın kuzeyinde yer alır.

7-Begişlü: Bir yörük oymağı olup, Boyalı Köyünün güneyindedir.

8-Bengü-belen: Yörük oymağıdır ve Boyabat’ın güney-batısındadırlar.

9-Binerli: Cumhuriyet’ten sonrasında yerleştirilmiş olan bir Kürt cemaatıdır. Pelitçik’in doğusundadır.

10-Bürnük: Konar-göçer Türkmen cemaatı olup, Sinop yolu üzerindedir.

11-Çaltu: Sinop yolunun doğusundaki Türkmen köyüdür.

12-Çeşnigir: İlçenin kuzey-doğusundaki Türkmen köyüdür.

13-Çulhalı: Boyabat-Sinop yolunun üstündeki Türkmen köyüdür.

14-Çurkuşlar: Bir yörük cemaatıdır. Gazidere-tabaklu’sunun güney-batısındadır.

15-Dogrul: Yörük oymağıdır ve Kavacık’ın güney-batısında yer alırlar.

16-Dogucalu: Konar-göçer Türkmen aşiretidir. Saraydüzü yolunun batısında iskan edilmişlerdir.

17-Ekin-ören (Ekin-veren): Boyabat-Sinop yolunun solundaki bir yörük köyüdür.

18-Buyruk-oglu: Emirlü Türkmen cemaatıdır. Ak-koyunlu olmaları muhtemeldir. Boyabat’ın güney-batısındadırlar.

19-Esen-gazili: Boyabat’ın güneyinde yer edinen Türkmen cemaatıdır.

20-Gök-çukur: Boyabat’ın kuzey-batısındaki ve Ayancık sınırına yakın olan bir yörük köyüdür.

21-Göve: Doğuda Durağan sınırında bulunan yörük köyüdür.

22-Hacı Ahmedli: Danişmendli yada Ak-koyunlu Türkmen aşireti olabilirler. Taşköprü yolunun cenup tarafındadırlar.

23-Hamzalı: Boyabat-Sinop yolunun doğusundaki Türkmen köyüdür.

24-İmamlı: Boyabat-Durağan yolunun kenarındaki Türkmen yerleşim yeridir.

25-İsa-oglu: Çat-tepe’nin kuzeyindeki Türkmen oymağıdır.

26-Kadılar: Bir Türkmen oymağı olup, Esen-gazili’nin doğusundadır.

27-Katırlu: Boyabat-Saraydüzü yolunun dosunda yer alıp, yörük köyüdür.

28-Kaya-bogazı: Boyabat’ın kuzey-doğusundaki Türkmen köyüdür.

29-Killik: Adı geçen köy yörük olup, yerleşim bölgeleri Boyabat’ın güney-batısıdır.

30-Kova-çayırı: Boyabat’ın batısında, Kastamonu sınırındaki yörük köyüdür.

31-Kozanlı: Batıda Kastamonu sınırında yer edinen bir Türkmen köyüdür.

32-Koz-kule: Boyabat’ın kuzey-doğusundaki Türkmen köyüdür.

33-Kumarlu: Yörük cemaatıdırlar ve Boyabat’ın güney-batısındadır.

34-Kuru-saray: Boyabat’ın doğusunda yer alıp, Türkmen köyüdür.

35-Oglakçılar: Boyabat-Taşköprü yolunun kıyısındaki Türkmen köyüdür.

36-Okçu Mehmedlü: Mehmedlü Türkmen aşiretinin bir kolu olup, hemen sonra Hacı Ahmedli’nin kuzeyine yerleşmiş olsalar gerek.

37-Paşalı-oğlu: Boyabat’ın kuzeyinde, Sinop’a yakın olan bir yörük köyüdür.

38-Pirefendi-deresi: Çorum sınırındaki son köy olup, yörük cemaatıdırlar.

39-Sarı-ağaç Çayırı: Saraydüzü yolunun doğusundaki Kürt köyüdür. Cumhuriyet’ten sonrasında Boyabat’a iskan edilmişlerdir.

40-Seyricek: Aşağı Seyricek, Yukarı Seyricek diye iki mahalledir. Yörük köyüdür.

41-Tabaklu: Bunlar da geniş bir Türkmen aşiretidir. Boyabat’ın çeşitli yerlerinde görülürler. Dağ-tabaklu, Cuma-tabaklu ve Gazidere-tabakluları mevcuttur.

42-Taş-hanlı: Boyabat’ın güney-batısında yer edinen bir yörük oymağıdır.

43-Yabanlu: Boyabat-Taşköprü yolunun güneyindeki Türkmen köyüdür.

44-Yegren: Büyük bir Türkmen cemaatı olup, Camili, Kayalı ve Çakallu diye mahalleleri vardır. Bu köyler Boyabat’ın güneyindedirler.

45-Yeşil-çam: Boyabat’ın en kuzeyindeki Türkmen köylerinden birisidir.

46-Yılanlı: Kastamonu sınırındaki son Yörük köyüdür.

Yorumlar

yorumlar